پول ذخیره نکنید
مسئولان بانك مركزي: مردم پولها را ذخيره نكنند
«مردم نگران پول آخر سال نباشند.» اين جمله اميدواركننده مسئولان بانك مركزي است كه هرساله با نزديك شدن به روزهاي پاياني سال ميشنويم. رئيس نشر اسكناس بانك مركزي و مدير نظامهاي پرداخت و رئيس كل بانك مركزي همگي معتقدند كه هيچ مشكلي براي تامين نقدينگي آخر سال وجود ندارد و بانكها و خودپردازهايشان در اين روزها و حتي تعطيلات نوروز آماده ارائه خدمات به مردم هستند .
12 روز به پايان سال مانده و تقريبا از روزهاي پاياني بهمنماه با گذري در خيابانها، مراكز خريد و بازار تهران به راحتي ميتوان رنگ عيد را از نگاههاي جستوجوگر مردم و قدمهاي عجولشان براي عبور از انبوه جمعيت و رسيدن به فروشنده كالاي مورد نظر احساس كرد.
حتي اگر حساب روزها از دست خارج شود، كافي است كارمان به خودپردازها بيفتد و با مشاهده جملاتي چون «اين دستگاه موقتا قادر به ارائه خدمات نيست» يا «خارج از سرويس» يا «ارتباط با شبكه شتاب مقدور نميباشد» بر صفحه نمايشگر، بهخاطر بياوريم روزهاي پاياني سال پيش را كه با افزايش تقاضاي مردم براي دريافت پول، خودپردازهاي بانكها قادر به جوابگويي به مشتريان نبودند و به همين دليل صفهاي طويلي جلوي خودپردازهاي نادري كه از سلامت كامل برخوردارند، تشكيل ميشد. نگاهي به اطراف مياندازي و تا مسافتها خودپردازي نميبيني، وقتي از دريافت پول نقد نااميد شدي ترجيح ميدهي فارغ از دغدغه نزديكي روزهاي پاياني سال و دريافت پول نقد، ميزان پول داخل كيفت را براي كرايه و خريدهاي خرد احتمالي نگهداري و همچون شهروندي متمدن از روشهاي خريد الكترونيك براي خريد جنس موردنياز خود استفاده كني.
داخل مغازه ميشوي و بعد از صرف زماني براي انتخاب كالاي موردنياز كارت اعتباري خود را از كيف خارج كرده و براي خريد الكترونيكي به سمت پايانه خريد ميروي و با كمال تعجب با جمله «برقراري ارتباط با مركز مقدور نميباشد» مواجه ميشوي. بعد از تكرار خواسته خود وقتي عملياتي انجام ميشود خوشحال از اينكه بالاخره وصال حاصل شد، با نوشته روي برگه خروجي خريد كالا مواجه ميشوي كه حاوي اين مطلب است: «مشتري محترم در صورت كسري وجه از حساب شما مبلغ يادشده طي 72 ساعت به حساب شما واريز ميشود. در غير اين صورت جهت پيگيري موضوع حداكثر ظرف 45 روز آينده با شمار تلفن زير تماس حاصل فرماييد!»
با خود فكر ميكني اولين كار اين است كه به بانك مراجعه كرده و حساب خود را چك كني... بعد با اعصابي بههم ريخته، قيد خريد و ظاهر شهروند متمدن را زده و كيف خود را برداشته و از مغازه خارج ميشوي! حتي گاه پيش آمده كه خريد ميكني و بعد با امضاي پايين برگه مغازهدار و يادداشت شماره تماسي در صورت نياز، از مغازه خارج ميشوي و بعد از سه روز شمارهاي ناآشنا تماس گرفته و متوجه ميشوي همان مغازهدار است و سراغ پول واريز نشدهاش را از شما ميگيرد! خارج از اينكه تمام اين مشكلات راهحلي دارد و حتي به گفته مسئولان تنها با يك تلفن با بانك مركز، پول رفته بازستانده ميشود ولي آنچه مهم است زياد شدن وقوع چنين اتفاقاتي در نظام بانكداري الكترونيك كشور است آن هم پس از گذشت نزديك به 10 سال از ورودش به اين عرصه و جايگزيني آن با بانكداري سنتي است.
خودپردازهاي فراموش شده
در همين خصوص مسئولان شعب بانكها و كارشناسان نسبت به مديران عامل اظهاراتي واقعبينانهتر دارند. مسئول يکي از شعب بانک تجارت در خيابان آزادي به شرطي تن به مصاحبه ميدهد که نام شعبهاش را نبريم. اشکالات عمده دستگاههاي خودپرداز را ميپذيرد و به خبرنگار ما ميگويد: انگيزه راهاندازي خودپردازها تقويت امنيت اقتصادي مردم و افزايش اطمينان شهروندان به سيستم بانکي است اما وجود اشکالات زيرساختي اين هدف را مخدوش کرده است. او درباره اشکالات زيرساختي اينگونه توضيح ميدهد: دستگاههاي خودپردازي که در کشور ما به کار گرفته ميشود با تکنولوژي دهه 80 و 90 طراحي و ساخته شدهاند و همين امر مشکلات بسياري را براي شهروندان پديد آورده است. اين مسئول بانکي بيتوجهي برخي از مديران بانکها را يکي ديگر از آسيبهاي موجود خودپردازها دانست و گفت: موجودي اين دستگاهها معمولا در هياهوي کار روزانه بانکها از ياد ميرود و به همين خاطر ضريب تراکنشهاي ناموفق روز به روز بالا ميرود. در حالي که تمامي وزارتخانهها و سازمانهاي دولتي، کارمندان خود را به دريافت کارت بانکي ملزم کردهاند، مسئولان بانکي به اين حقيقت اذعان دارند که سيستم خودپردازها براي اين تعداد متقاضي ظرفيت کافي ندارد!
خسارتي در كار نيست
سهراب مقدسي، اقتصاددان با تاکيد بر قدمت دستگاههاي خودپرداز در آمريکا و برخي از کشورهاي غربي ميگويد: سيستم بانکي بايد براي ديرکرد راهاندازي دستگاههاي خودپرداز در کشور توضيح بدهد . بانکها در همهجاي جهان بابت هر نقص در سيستم خودپرداز به شهروندان جريمه پرداخت ميکنند. اين در حالي است كه رئيس کل بانک مرکزي در يکي از کنفرانسهاي خبري وجود ايراد در برخي از دستگاههاي خودپرداز را طبيعي ميداند و از خبرنگاران ميخواهد که سوالات جديتري مطرح کنند! البته بهمني براي رفع برخي از سوءتفاهمهاي احتمالي ميگويد: شهروندان اطمينان داشته باشند که بانکها با توجه به ميزان تراکنشهاي ناموفق جريمه ميشوند و بانک مرکزي در اين زمينه هيچ گذشتي از خود نشان نميدهد. اين نکته را هم نبايد از نظر دور نگاه داشت که از اين جرايم حتي يک ريال نصيب شهروندان داراي تراکنش ناموفق نميشود.
نيمه پر ليوان
در همين حال ابراهيم شيخزاده، کارشناس پولي و بانکي و مدير سازمان روشهاي بانک سرمايه ميگويد: با توجه به اينکه به روزهاي پاياني سال نزديک ميشويم و در فرهنگ ما ايرانيان، خريدهاي نوروزي و همچنين عيدي دادن مرسوم است، همهساله بانکها در چنين مواقعي نسبت به تامين پول و اسکناسهاي نو اقدام ميکنند چراکه مردم با خارج کردن پول از بانکها باعث ميشوند که بانکها با کمبود نقدينگي در اين ايام مواجه شوند. او با بيان اينکه شرکتهاي دولتي و خصوصي نيز براي عيدي دادن کارکنانشان به وجوه نقد بيشتري نياز دارند و تامين آن برعهده بانکهاست، تصريح کرد: بانکها بايد در اين مواقع، نقدينگي موردنياز شهروندان را تامين کرده و چکپول و اسکناس نو بيشتري در خودپردازها تعبيه کنند. شيخزاده تصريح کرد: براي پايان سال بهطور معمول علاوه بر افزايش نقدينگي در شعب، بانکها براي پيشگيري از مشکلات احتمالي سعي بر افزايش شعب کشيک و همچنين افزايش ساعات کار شعب را دارند و همچنين در ماه اسفند نيروي انسانيشان را کمتر به مرخصي فرستاده و هرچه بيشتر نسبت به ارائه خدمات به مشتريان ميکوشند.
به دليل افزايش جابهجايي پول در ماه اسفند، براي امنيت پولي مشتريان و جابهجاييهايي که انجام ميشود، بانکها سعي خواهند کرد، تدابير لازم را انديشيده و اقدامات لازم را در اين راستا انجام دهند تا در اين ايام مردم با مشکل مواجه نشوند. به گفته وي، براي عدم کسري وجوه داخل ATMها نيز بانکها بازديد از خودپردازها را بيشتر کردهاند و پول بيشتري داخل دستگاههاي خودپرداز ميگذارند. مديران عامل بانكها نيز در اين خصوص اظهاراتي به همين شكل كه شيخزاده ميگويد داشتهاند و همگي با اعلام اطلاعيههايي مبني بر افزايش ساعات كار بانك مرتبطشان و ارائه خدمات ويژه براي تعطيلات نوروزي و ساعات عصر با باز بودن شعب و آمادگي خدمات الكترونيك در تمامي ساعات شبانهروز، سعي در ارائه خدمات بانكي خود به بهترين شكل دارند ولي باز هم با نگاهي واقعبينانه بايد اميدوار بود تا ديگر همچون سال گذشته وقتي شب عيد يا در ساعات شبانه تعطيلات نوروزي به سراغ خودپردازها ميرويم، خودپردازها نيز برخلاف وعده مسئولان به تعطيلات نوروزي نرفته باشند!
با تشکر از محمد تاجیک
+ نوشته شده در چهارشنبه سوم شهریور ۱۳۸۹ ساعت 17:48 توسط زهره رفیعی
|