خانواده وپس انداز
پس اندازكردن و میزان آن مي تواند به عنوان یکی از شاخص هاي توسعه یافتگی جوامع مورد استفاده قرارگيرد. درجوامع کمتر توسعه یافته،معمولا سطح پس اندازها پايين است. این اصل را می توان به خانواده ها نیز تعمیم داد. به این معنا که خانواده های مرفه، پس انداز بیشتری دارند و هر چه وضعیت اقتصادی خانواده ضعیفتر باشد، پس انداز کمتری صورت مي گيرد.
ممكن است اين موضوع يك اصل آشكاري براي خواننده باشد وتصور براين باشد كه خانواده هاي طبقات پايين به دليل درآمد اندك ووجود هزينه هاي زندگي امكان پس انداز كردن ندارند وليكن در عمل، عوامل ديگري كه مهمتر از ميزان ويا سطح درآمد خانواده است در موضوع پس انداز كردن ويا خرج كل درآمد تاثيرگذار مي باشد وآن موضوع آگاهي وعدم آگاهي خانواده ها از نقش پس اندازدر ارتقاء كيفيت زندگي وهم چنين روشهاي پس انداز كردن مي باشد.عمدتا خانواده ها پس انداز كردن را مترادف با ايجاد سختي وفشار اقتصادي بر خانواده يكسان مي دانند.بنابراين مي توان با ارائه آموزش به خانواده ها حتي بدون افزايش درآمد سطح پس اندازخانواده را بالابرد.
به طور کلی می توان پس انداز را به دو گروه پولی و غیرپولی تقسیم کرد.
پس انداز غیرپولی شامل مجموعه وسایل و لوازم و امكاناتي است که هر فرد و خانواده از آن برخوردار است. این بخش از پس انداز در دو گروه اقتصادی و اجتماعی جای می گیرند؛ یعنی امكاناتي که با پرداخت پول به دست آمده اند و می توان آنها را دوباره به پول تبدیل کرد و امكانات وشرايطي که با روابط اجتماعی به دست می آیند و به پول تبدیل نمی شوند؛ اگر چه ممکن است مبنای دریافت پول نیز باشد. این گروه دوم به نام سرمایه اجتماعی شناخته می شود؛ مانند: اعتماد اجتماعی.
نگهداری مناسب از دارایی ها به نحوی که بیشترین سود وبازدهي را برای خانواده به همراه داشته باشد، اصل بسيارمهمی است. این گروه را می توان به نحوی سرمایه های افراد و خانواده ها نیز دانست، مراقبت صحيح از آنها را می توان پس انداز نامید؛ زیرا افزایش عمر هر وسیله، از بین نرفتن آن، استهلاک آن در زمان طولانیتر موجب می شود که خانواده دیرتر نسبت به خرید وسیله جایگزین اقدام کندوعملا باعث جلوگيري از پرداخت وجه مي گردد
به عبارت دیگر، خانواده، با فاصله زمانی بیشتری برای خرید وسیله جایگزین، پول می پردازد. اگر از وسایل زندگی و وسایل شخصی به خوبی مراقبت شود، با افزایش طول عمر آن، هزینه های ثابت خانواده کاهش می یابد. با کاهش هزینه ها، از سویی امکان پس انداز پولی افزایش می یابد و از سوی دیگر امکان برآوردن نیازهای دیگر فراهم می شود.
در گروه پس انداز اجتماعی نیز حفظ و تقویت سرمایه های اجتماعی مانند اعتماد موجب می شود خانواده با مشکلات کمتری مواجه شود.واين سرمايه ها مي تواند موجبات ارتقاء سطح اقتصادي زندگي هم شود.
- پس انداز یکی از راه های سهیم کردن نسل آینده در دارایی هایی است که امروز در اختیار ماست. خانواده در طول حیات خود به دارایی هایی دست می یابد که خواسته و ناخواسته بخش چشمگیری از آن در آینده به اعضای جوان آن می رسد.
همچنین، این اعضا در طول رشد خود از این دارایی ها بهره می برند، اما حفظ و حراست از این دارایی ها، تلاش برای افزودن بر آن از سویی موجب می شود تا زندگی جاری با سهولت بیشتری پیش رود و از سوی دیگر آیندگان پشتوانه های قویتری داشته باشند.
- پس اندازموجب امنیت خاطر اعضای خانواده می شود. امنیت خاطر نیز سبب کاهش اضطراب و فشارهای روانی می شود.
از آن جایی که خانواده، در فرایند حیات خود به شکل های گوناگون با مسائل و مشکلات متعددی مواجه می شود، پس انداز کردن یکی از راه حل های این مشکلات خواهد بود؛ از این رو، خانواده هایی که پس انداز دارند، امنیت خاطر بیشتری دارند و در زندگی احساس ثبات و پایداری بیشتری می کنند.
- پس انداز تنها با فعالیت سرپرست خانواده حاصل نمی شود، بلکه همه اعضای خانواده در آن سهیم اند. مدیریت داخلی خانه توسط خانم ها ، مدیریت صحیح هزینه ها ،همراهي فرزندان با صرفهجویی كردن؛ استفاده بهینه از وسایل وامكانات در اختيار ...به پس انداز خانواده کمک می کند؛ از این رو، پس انداز امری مشارکتی است.
مشارکت نه به این معنا که دیگران را مجبور به انجام دادن فعالیتی کنیم که به پس انداز منتهی شود، بلکه به این معنا که دیگران خود با شناخت و آگاهی از لزوم و ضرورت و بنا بر میل و اراده خود به آن بپردازند؛ از این رو، گفتگو در خانواده درباره راه های پس انداز و رابطه صرفه جویی با آن و تأثیر پس انداز در زندگی آینده و نقش آن در ایجاد اطمینان خاطر و کاهش فشارهای روانی، به مشارکت درست و فعال اعضای خانواده می انجامد.
بنابر این، درباره پس انداز بیشتر بیندیشیم و راه های گوناگون آن را بررسی کنیم و برای به دست آوردن آن اقدام کنیم. به هر میزان و از هر کجا که آغاز کنیم، برای خود و دیگران مفید خواهد بود.
چگونه ثروت خانواده را افزایش دهیم
چهار خانواده الف، ب، ج و د را كه هر كدام سالانه يك ميليون تومان درآمد دارند، با هم مقايسه كنيد. براي اين كه آينده دارايي هاي اين خانواده را بدانيد، دارايي خانواده ها به مدت چهار سال با هم مقايسه
مي شود.
خانواده
الف:
تمامي درآمد خود را خرج مي كند. هيچ گونه پس اندازي
ندارد.
خانواده ب:
20 درصد درآمد خود را پس انداز مي كند و آن را سرمايه
گذاري مي كند و 20 درصد سود مي برد.
خانواده
ج:
25 درصد درآمد خود را پس انداز و آن را زير
رختخواب(بالش) نگاه مي دارد.
خانواده د:
جواب: خانواده الف، كه تمامي درآمد خود را خرج مي كند، در حال حاضر مرفه تر زندگي مي كند، ولي بسيار آسيب پذير است. اگر اتفاق غيرمنتظره اي پيش آيد، با مشكل مواجه شده، قدرت مواجهه با مشكل را ندارد و بهبودي هم در وضعش حاصل نمي شودحتي در صورتي كه مواجه با مسايل غيرمترقبه نشود، يك سطح زندگي ثابتي خواهد داشت.
خانواده د: كه نه تنها پس اندازي ندارد بلكه براي افزايش تفريحات خود، قرض هم كرده است. اگر اين رويه ادامه پيدا كند، خانواده با مشكل بسيار عمده اي مواجه خواهد شد و روز به روز وضعش بدتر مي شود.
خانواده ب: در حال حاضر، قدري به خود سختي مي دهد. از مخارج اضافي و كم تر ضروري صرف نظر مي كند و سالانه 200 هزار تومان پس انداز مي كند.
اگر اين خانواده پس انداز خود را در منزل نگهداري مي كرد، در پايان سال چهارم، داراي 000ر000ر1 پس انداز بود; در حالي كه به علت سرمايه گذاري، ثروت اين خانواده در پايان سال چهارم 600ر073ر1 تومان است.
اگر اين خانواده در سرمايه گذاري هاي پربازده تري سرمايه گذاري مي كرد، مي توانست ثروت بيش تري به دست آورد. به مرور زمان اين خانواده با توجه به ثروت اندوخته شده اش، به وضعيت رفاهي بهتري دست مي يابد.
خانواده ج: اين خانواده قسمت عمده درآمد را پس انداز و حتي خانواده خود را در مضيقه مي گذارد، ولي پول خود را زير رختخواب نگهداري مي كند.اين خانواده در صورتي كه دچار مشكلاتي مانند دزديده شدن پول، آتش سوزي و... نشود، ثروتي به مقدار يك ميليون تومان انباشت مي كند.
در حالي كه خانواده ب، در كوتاه مدت رفاه بيشتري داشته است، با يك تصميم عقلاني و تهيه اوراق مشاركت به جاي نگهداري پول در منزل توانسته است زندگي بهتري براي خود در آينده فراهم كند.
بنابراين خانواده بايد بخشي از درآمد خود را پس انداز كند. پس انداز امروز به معني رفاه بيش تر در آينده است، ولي تنها تحمل سختي كافي نيست، خانواده بايد پس انداز خود را سرمايه گذاري كند تا هم پس انداز خود را از خطر تورم حفظ كند و هم بازدهي به دست آورد.بنابراين تخصص بهينه درآمد بين مصرف و پس انداز و به دنبال آن مديريت صحيح پس انداز در خانواده مي تواند نقش مهمي در رفاه بلند مدت خانواده داشته باشد.
با تشکر از ابراهیمی